Mentale gezondheid krijgt steeds meer aandacht, vooral als het gaat om werkgeluk. Maar ook in je privéleven kun je mentale stress ervaren. Hoe weet je of jij hier last van hebt? In dit blog lees je meer over de symptomen.
Wat is mentale gezondheid?
Mentale gezondheid gaat over hoe je omgaat met uitdagingen in je leven en hoe je jezelf en anderen ziet. Het heeft vooral te maken met hoe je denkt en wat je gelooft. Als je mentaal gezond bent, voel je je meestal tevreden, blij en in balans.
Bekijk ook de video van psycholoog Thijs Launspach over mentale stress in onze maatschappij. In zijn werk heeft hij regelmatig te maken met mensen die last hebben van mentale stress en burn-out.
Veel gestelde vragen over mentale stress
1. Is mentale stress hetzelfde als psychische stress?
Nee, mentale stress en psychische stress zijn niet precies hetzelfde. Mentaal heeft te maken met denken, logisch redeneren en overtuigingen. Psychische stress gaat ook over gevoelens. Veel klachten hangen met elkaar samen en lopen vaak door elkaar. Als je je somber voelt, heb je vaak ook negatieve gedachten. Daarom lijken de symptomen van mentale, emotionele en psychische stress vaak op elkaar.
2. Hoe voelt stress in je hoofd?
Mentale stress zorgt vaak ook voor lichamelijke klachten. Dit kan zich op verschillende manieren uiten. Denk aan spanningshoofdpijn, gespannen kaken of een suizend of kloppend gevoel in je oren. Stress in je hoofd hoeft zich niet altijd in je hoofd te laten voelen. Drukke gedachten of veel zorgen kunnen ook buikpijn of hartkloppingen veroorzaken.
Mentaal uitgeput zijn
Mentaal uitgeput zijn is ook een teken van mentale stress. Dit betekent dat je te veel van jezelf hebt gevraagd op mentaal vlak. Bijvoorbeeld door lang achter de computer te werken zonder pauze of door te lang te studeren. Je merkt dit doordat je je slecht kunt concentreren, dingen vergeet, moeite hebt met keuzes maken of geen motivatie meer voelt.
Andere, bekende symptomen van mentale stress:
+ Negatieve gedachten
Negatieve gedachten zorgen voor negatieve gevoelens, en andersom. Als deze gedachten lang blijven, kan dit slecht zijn voor je gezondheid. Je weerstand wordt lager en je kunt lichamelijke of psychische klachten krijgen. Voorbeelden van negatief denken zijn cynisch of pessimistisch zijn, maar ook veel piekeren en zorgen maken.
+ Beren op de weg
Heb je wel eens dat je iets wilt doen, maar meteen allerlei redenen bedenkt waarom het niet kan? Zelfs als het iets leuks is? Dan zie je te veel beren op de weg. Je kijkt dan met angst of negativiteit naar het leven. Lastige situaties benader je vooral negatief, waardoor je weinig oplossingen ziet. Vaak komt dit door stressvolle ervaringen uit het verleden. Het is een manier om jezelf te beschermen, maar het gevolg is dat je positieve uitkomsten niet meer gelooft en situaties liever vermijdt.
+ Haast/druk
Als je het gevoel hebt dat je te weinig tijd hebt, ga je sneller werken. Je denkt steeds vooruit en bent bezig met wat er nog moet gebeuren. Dit geeft op de lange termijn veel mentale druk. Haast zorgt voor spanning in je lichaam. Je zenuwstelsel raakt overbelast en je neemt te weinig tijd om te ontspannen. Daardoor herstelt je lichaam niet goed en krijg je steeds meer lichamelijke klachten.
+ Controle
Raak je snel gestrest als iets anders loopt dan gepland? Word je boos of onrustig als iemand iets onverwachts doet? Dan wil je misschien te veel controle houden. Een beetje controle geeft een veilig gevoel, maar te veel controle maakt omgaan met veranderingen lastig. Vaak ligt onzekerheid hieraan ten grondslag. Omdat je niet alles kunt controleren, zorgt deze houding voor extra spanning en stress.
Er zijn natuurlijk nog meer manieren waarop mentale stress zich kan uiten. Twijfel je of je last hebt van stress of spanning, en weet je niet waar dit vandaan komt? Vraag dan altijd advies aan je huisarts of een specialist.
Ervaring van ondernemer Erik: “Ik ging enorm piekeren”
Erik had een een eigen bedrijf met 18 medewerkers. Hij kreeg te maken met twee keer zo veel werk. En een vervelende situatie waar hij niet op had gerekend.
“Ik probeerde lange tijd alle ballen in de lucht te houden. Er kwamen daarnaast medewerkers aan mijn bureau met vragen. En ook klanten die te lang of niet op antwoorden wachtten. Ik ging hierdoor enorm piekeren. Ik voelde een grote verantwoordelijkheid voor mijn bedrijf. Hoe moest het nu verder? Dat kun je heel lang volhouden, maar toch knapte ook bij mij het elastiekje op enig moment.”
Via een arbeidsongeschiktheidsverzekering kon hij bij BoFit aan de slag. “De BoFit-coach/hulpverlener leerde mij anders naar dingen kijken. Niet maar altijd ‘aan’ staan, maar ook tijd aan jezelf besteden. En vooral goed voor jezelf zorgen. Niet alleen fysiek, maar ook mentaal dus.”
Wat te doen bij mentale stress?
Het is belangrijk om ontspannen te leven. Zo leg je een gezonde basis en voorkom je stress en spanning. Sta ook stil bij je gedachten. Sommige gedachten kun je anders bekijken of op een andere manier benaderen.
Zo pakken we mentale stressklachten bij BoFit aan
- Beweging: laagdrempelig, met een duidelijk doel maar zonder prestatiedruk, en aangepast op jouw energie en behoefte
- Gesprekken: gericht op begrijpen en blijvende verandering
- Oefeningen: ervaringsgerichte oefeningen die patronen zichtbaar maken en de samenwerking tussen gevoel en verstand herstellen
Bron: