Weer aan het werk gaan na een burn-out kan spannend zijn. Misschien kijk je ernaar uit om collega’s weer te zien. Of juist niet. Misschien vraag je je af of je alweer genoeg energie hebt. Of ben je bang om terug te vallen.
In dit artikel lees je wanneer je weer kunt beginnen met werken, hoe een gezonde werkhervatting eruitziet en wat je kunt doen om duurzaam op te bouwen.
Wanneer kun je weer beginnen met werken?
Veel mensen denken dat je weer begint met werken als je burn-out en klachten helemaal over zijn. Maar dat begint vaak eerder; namelijk als je basisenergie voldoende is hersteld. Eerst herstel je van je vermoeidheid, daarna ga je stap voor stap opbouwen met je energie. Weer beginnen met werk is daar onderdeel van.
Herken je dit?
- Je houdt weer energie over aan het einde van de dag.
- Je herstelt beter na activiteiten.
- Je kunt je beter concentreren.
- Je hebt weer interesse in werk of dagelijkse activiteiten.
Dat kunnen signalen zijn dat je weer meer basisenergie hebt om voorzichtig te beginnen met opbouwen. In de praktijk begeleiden wij jou ook naar werkhervatting. Zo helpen we je op een veilige manier te herstellen en op te bouwen.
Waarom werk onderdeel kan zijn van herstel
Bij BoFit is werkhervatting onderdeel van je burn-outherstel. Het hoort bij het opbouwen van je dagelijkse activiteiten als boodschappen doen, sociale contacten oppakken en uitjes. Werk kan je ook weer structuur geven. We merken vaak dat klanten hierdoor meer vertrouwen krijgen en zich weer ‘nuttig’ voelen. En dat helpt bij je herstel.
Daarnaast is je werk een prima plek om nieuw gedrag te oefenen. Het is namelijk heel normaal dat als je je dagelijks leven weer oppakt, je dat doet op de manier die je bent gewend. Maar door die oude manier ben je juist burn-out geraakt. Op je werk kun je goed leren om opnieuw je grenzen te stellen en andere, gezonde keuzes te maken.
“Als ik nu stress voel, dan weet ik dat ik rust kan inbouwen: een wandeling, een kop koffie, een ademoefening. Dan kan ik de balans hervinden en vanuit de eerste versnelling weer aan iets beginnen.” – Suzanne
Hoe ziet een gezonde werkhervatting eruit?
Om je werkhervatting duurzaam te laten verlopen, is het goed op een aantal dingen te letten voordat je hieraan begint. Zo voorkom je teleurstelling of terugval.
Urenopbouwschema
Belangrijke afspraken staan in een urenopbouwschema. Meestal maak je die samen met je arbo- of bedrijfsarts, maar dat kan ook met bijvoorbeeld een begeleider en/of je leidinggevende.
In je urenopbouwschema staat bijvoorbeeld:
- hoeveel uur je per week aan het werk bent
- op welke tijden je werkt
- welke taken je kunt doen
- eventueel wanneer je pauzes neemt
Dit schema bespreek je ook met je leidinggevende en samen kijk je bijvoorbeeld om de week of twee weken hoe dat gaat. Ook als je weer een afspraak hebt bij de bedrijfsarts, neem je je urenopbouwschema door.
“Via een urenopbouwschema dat we samen hebben opgesteld, werk ik nu weer gewoon volledig en ik voel me goed! Ik las meer pauzes in. Luister meer naar m’n eigen gevoel/behoeftes. Ga minder strikt en perfectionistisch met zaken om.” – Carla
Rustig opbouwen
Je lichaam heeft een lange tijd stilgestaan en moet echt weer wennen aan werk. Sommige van onze klanten verwachten dat ze vrij snel weer op hun oude niveau zitten. Maar wat je eerst zonder nadenken deed, kost je nu veel meer moeite. Je kunt je niet lang concentreren en raakt snel vermoeid. Daarom bouw je stap voor stap op om te voorkomen dat je weer uit- of terugvalt.
Passende werkzaamheden
Vaak begin je met heel eenvoudige taken, zoals je e-mail doornemen of een klein administratief klusje. Met sommige van onze klanten spreken we af dat ze eerst beginnen met een kop koffiedrinken op kantoor, gewoon om te voelen hoe dat weer is.
Misschien voelt het alsof je niet genoeg doet, zeker als je collega’s het druk hebben. Toch moet je in deze fase nog erg oppassen dat je niet terugvalt. En dus alleen doet wat je aankunt.
Voldoende rustmomenten
Ook als je maar 2 uurtjes werkt, is het nog steeds belangrijk om te luisteren naar de signalen van je lichaam. Juist nu is het belangrijk om gezonde gewoontes aan te leren. Daarom is het belangrijk om toe te geven als je je vermoeid voelt. Of liever nog: wees dat moment voor en neem op tijd rust. Zo zorg je dat je je energie behoudt.
Regelmatig evalueren
Als het goed is, evalueer je regelmatig met je begeleider, arbo-arts of leidinggevende hoe het met je gaat. Dat is belangrijk, want de een herstelt sneller dan de ander. Zo kun je je urenopbouw wijzigen of nieuwe taken erbij nemen.
“Naarmate de sessies vorderden en ik weer enkele uren aan het werk was, hebben we gekeken wat ik anders zou kunnen doen. Dit om een herhaling van een burn-out te voorkomen.” – Niels
Ruimte voor aanpassingen
Wacht met aanpassingen doen zeker niet tot het evaluatiegesprek. Heb je het gevoel dat het niet lekker loopt? Ben je snel moe? Of krijg je weer last van klachten? Trek dan aan de bel. Want hoe eerder je dit verandert, hoe beter.
Daarnaast, geef jezelf ook de tijd om aanpassingen te doen. Een stap terug doen, lukt vaak wel. Maar dingen anders aanpakken, daar moet je lichaam aan wennen. En dat kost vaak tijd. Het is dus heel normaal dat dit even duurt.
Begeleiding
Het is fijn als je hulp krijgt bij het hervatten van werk. Natuurlijk, je leidinggevende zal meedenken met praktische zaken. Maar hij of zij heeft vaak minder zicht op het verloop van een burn-out. Een coach of begeleider kent jou en weet waar je valkuilen en sterke kanten liggen. Samen kun je kijken wat voor jou de beste oplossing is en hoe jij veilig verder kunt bouwen.
Ook als je het niet eens bent met de op te pakken taken of je wilt stoppen bij je huidige werkgever, dan is het fijn om hierbij begeleiding te hebben.
“In de laatste fase van het traject, toen ik ging re-integreren, bleek mijn werkgever een ander takenpakket voor mij bedacht te hebben. Daar werd ik niet gelukkig van. Dankzij de opgedane inzichten en opgebouwde veerkracht, pakte ik mijn eigen regie en ben ik de strijd aangegaan.” – Mirjam
Veelgemaakte fouten bij werkhervatting
Ook is het goed te weten wat niet helpt bij een soepele overgang naar werk. Als werken direct misgaat of voor terugval zorgt, dan is dat ook niet goed voor je herstel.
1. Direct alle taken weer oppakken
We zien in de praktijk dat veel klanten weer het liefst de draad oppakken waar ze gebleven zijn. Ze willen alles weer doen of beginnen met taken die eigenlijk te ingewikkeld zijn voor waar ze nu staan. Maar dat werkt meestal averechts en zorgt vaak voor terugval.
Het is veiliger voor je herstel om heel bewust eenvoudige taken op te pakken. Zo kan je lichaam weer wennen aan werken. Ook als je denkt dat je dit wel aankunt.
2. Schuldgevoel richting collega’s
Je bent lange tijd van je werk weggeweest. Het kan dan fijn zijn om je collega’s weer te zien en te spreken. Maar we merken ook dat sommige klanten juist een schuldgevoel krijgen. Ze worden opeens geconfronteerd met wat ze gemist hebben en wie wat heeft moeten opvangen tijdens hun afwezigheid. Je bent niet de enige die dat voelt.
Toch kan je er weinig aan doen dat je ziek bent geraakt. Een burn-out is heel complex waarin meerdere factoren meespelen. Je kunt dus niet spreken van schuld. Het beste wat je nu kunt doen, is zorgen dat je gezond blijft. En dat betekent langzaam opbouwen en goed zorgen voor jezelf.
3. Signalen negeren
Een van de valkuilen die veel mensen na een burn-out (blijven) tegenkomen, is het negeren van de signalen van je lichaam. Je voelt bijvoorbeeld wel dat je nekklachten of hoofdpijn krijgt, maar je gaat door omdat je niet wilt achterlopen. Of omdat je vindt dat je al zo weinig doet.
Maar met het negeren van deze aanwijzingen, bouwt de spanning in je lichaam zich op. Je gaat je slechter voelen, je voelt je vermoeid of juist onrustig. Hierdoor kun je ook weer terugvallen.
4. Een te langzame re-integratie
Je kunt te snel je uren opbouwen en daardoor terugvallen. Maar het kan net zo goed te langzaam gaan. Als je te langzaam inwerkt, zakt de motivatie en je energie. Hierdoor heb je weinig draagkracht om verder te gaan. Daarom is het zo belangrijk om hierbij begeleiding te krijgen zodat je in een tempo re-integreert dat bij jou past.
Wat als je bang bent voor terugval?
Misschien vind je dit gek: maar dat je bang bent om terug te vallen is heel normaal. Spanning hoort vaak bij iets nieuws of iets opnieuw oppakken. Bijna iedereen wil dat zijn herstel spoedig verloopt. Niemand wil terugvallen. Toch hoort terugval bij burn-outherstel. Het bekent niet dat je herstel mislukt. Het betekent dat je herstelt.
Je herkent terugval bijvoorbeeld aan dat je klachten weer terugkomen of verergeren.
Merk jij dat je bang bent voor terugval? Het kan helpen om jezelf eraan te herinneren dat ups en downs bij herstel horen. Bespreek je zorgen ook met je begeleider als je merkt dat de angst blijft terugkomen.
Blijft natuurlijk je signalen serieus nemen. Als je klachten erger worden, is dat een teken dat je te veel gedaan hebt.
Hoe bespreek je je terugkeer met collega’s?
Wat vertel je je collega’s als je weer aan het werk gaat? En hoe zullen zij reageren? Voor sommige mensen voelt het prettig om collega’s weer te zien. Anderen vinden het juist spannend om terug te keren naar de werkvloer.
Het kan helpen om te weten dat je niet alles hoeft te vertellen. Met collega’s die je vertrouwt, deel je misschien wat meer over wat je hebt meegemaakt. Bij anderen houd je het bewust kort en vertel je bijvoorbeeld dat het beter met je gaat en dat je rustig aan het opbouwen bent.
Het kan ook gebeuren dat collega’s jouw situatie niet goed begrijpen. Dat is soms lastig, maar ook heel menselijk. Niet iedereen weet hoe een burn-out voelt als hij of zij het zelf niet heeft meegemaakt. Probeer dat niet als jouw verantwoordelijkheid te zien. Je hoeft niet iedereen te overtuigen of uitgebreid uit te leggen waarom je bent uitgevallen. Richt je vooral op wat jij nodig hebt om op een fijne en veilige manier weer aan het werk te gaan.
Voorbeeld van een urenopbouw
Dit is een voorbeeld. Sommige mensen bouwen sneller op, terwijl anderen meer tijd nodig hebben. Deze urenopbouw kun je daarom niet letterlijk overnemen. Bespreek samen met je bedrijfsarts, verzekeringsarts, leidinggevende en begeleider hoe je dit het beste aanpakt. Werkhervatting is altijd maatwerk.
Voorbeeld urenopbouw bij 24 uur
| Fase | Urenopbouw | Taken | Begeleiding |
| Startfase | 1 x 2 uur | E-mail, lichte administratie | 2 sessies |
| Opbouwfase | 3 x 2 uur | E-mail, administratie uitbouwen, andere, lichte taken oppakken | 1 sessie |
| Vervolg | 3 x 4 uur | E-mail, administratie, zwaardere taken uitbouwen | 1 sessie |
| Eindfase | Terug naar je uren | Steeds meer uitbouwen, samenwerken en klussen oppakken | – |
Wat als je niet terug wilt naar je oude functie?
Het kan natuurlijk ook gebeuren dat je niet meer terug wilt naar je oude functie. Bij ons in de praktijk komt dat zeker voor. Tijdens je herstel doe je nieuwe inzichten op en wil je misschien andere dingen in je leven voorrang geven.
Misschien wil je meer tijd met je kinderen en partner besteden. Of wil je andere dingen doen binnen het bedrijf waar je werkt. Sommige klanten beginnen na hun burn-out aan een eigen bedrijf. Dit zijn grote keuzes die je meestal niet in je de beginfase van je herstel maakt, maar pas als je daar weer aan toe bent.
Kun je niet re-integreren bij je huidige werkgever? Dan word je naar ander werk begeleidt: het tweedespoortraject. Dit biedt de kans om naar ander werk uit te kijken.
Ervaring van Natalja: “Ik wilde niet langer terugkeren naar mijn functie”
“Ik besloot dat ik niet langer in mijn functie zou terugkeren en graag het traject wilde ingaan van een tweede spoor. Op mijn werk vonden ze het belangrijk dat ik eerst het werkritme zou opbouwen.
Na anderhalve maand, waarin mijn manager geen actie ondernam om het re-integratietraject op te starten, heb ik het heft in eigen hand genomen. Ik wilde ander werk vinden waarin ik het werkritme kon opbouwen. Inmiddels had ik scherp wat mijn vervolgstappen zouden zijn. En had ik besloten dat ik eind van het jaar definitief afscheid wilde nemen.”
Hoe ondersteunt BoFit bij werkhervatting?
Wanneer je bij BoFit wordt begeleid, ga je met je persoonlijke coach/hulpverlener aan de slag. Door middel van bewegen, inzichtgevende gesprekken en ervaringsgerichte oefeningen in de natuur herstel je op alle vlakken. Deze combinatie helpt je niet alleen begrijpen wat er aan de hand is, maar je gaat het ook voelen, oefenen en toepassen in je dagelijks leven. Dit geeft rust en veiligheid, juist wanneer je mentaal of emotioneel overbelast bent.
In de opbouwfase van een BoFit-traject begeleiden we je naar werk. Dat betekent dat we je niet loslaten als je weer aan het werk gaat. Je kunt met ons bespreken waar je tegenaan loopt, en samen bedenken we hoe je dingen anders kunt aanpakken.
Daarnaast zorgen we er ook voor dat je terugkeer naar werk veilig verloopt en in jouw tempo. We helpen je te vertragen of te versnellen waar nodig. Zo werk je naar een duurzaam herstel en werkhervatting toe.
FAQ Werkhervatting na burn-out
1. Wanneer kan ik weer werken na een burn-out?
Je kunt weer aan het werk als je basisenergie is hersteld. Hoe lang dat precies duurt is afhankelijk van een aantal factoren, zoals de ernst van je klachten en je hersteltempo.
2. Hoe voorkom ik terugval tijdens werkhervatting?
Om terugval te voorkomen tijdens werkhervatting is het vooral belangrijk om niet te snel te beginnen en niet te veel taken op je te nemen. Blijf naar de signalen van je lichaam luisteren, neem voldoende rust en stop wanneer het te veel is.
3. Met hoeveel uur kan ik beginnen?
Sommige mensen beginnen met 1 uur per dag werken, anderen met 2 uur. Weer anderen werken om de dag. Dit is voor iedereen verschillend. Werkhervatting is echt maatwerk. Bespreek met je arbo-arts en/of begeleiding wat voor jou de beste start is.
4. Wat als ik niet terug wil naar mijn oude functie?
Tijdens je herstel ontdek je soms dat een andere functie of werkomgeving beter bij je past. Bespreek de mogelijkheden met je werkgever, bedrijfsarts of begeleider.
| Inhoudelijk gecontroleerd door: Anja Blokker, coach/hulpverlener en manager aanmelding en advies bij BoFit
Anja heeft een achtergrond in de hulpverlening en begeleidt dagelijks mensen met stressklachten en burn-out bij BoFit. Vanuit haar praktijkervaring helpt zij mensen bij duurzaam herstel, energieopbouw en werkhervatting. |