Slecht slapen of slapeloosheid komt vaak voor als je last hebt van stress. Waarom kun je van stress niet slapen? En hoe zorg je dat je weer fris en fruitig opstaat? In dit blog lees je er alles over. Plus we geven je de 6 belangrijkste tips hoe je weer een goede nachtrust krijgt.
Geüpdate op 20 januari 2026.
Waarom slaap je slecht?
Wist je dat één op de drie Nederlanders vaak wakker ligt? Je bent dus niet de enige. Er zijn veel oorzaken van slapeloosheid. We zetten ze hier een aantal voor je op een rijtje:
- ziekte
- angstklachten
- nachtmerries
- onregelmatig slapen
- fysieke klachten als: maag- en darmklachten, jeuk, pijn, kramp, opvliegers
- cafeïne of alcohol
- stress
Wat doet stress met je slaap?
Door stress kun je vaak niet goed slapen. Denk aan je zorgen maken, piekeren, of te veel hebben gedaan op je werk of thuis.
Je lichaam geeft eigenlijk een signaal dat je in gevaar bent. En dat je extra moet opletten. Hierdoor kun je niet meer goed ontspannen.
Hoeveel slaap heb je nodig?
In niet iedere fase heb je evenveel slaap nodig. Kijk maar in de tabel hieronder. Kom jij aan je aantal slaapuren? Dan zit dat wel goed.
| Leeftijd | Slaapduur (in uren) | Aanbevolen (in uren)* |
| 1 – 2 jaar | – | 11 – 14 |
| 3 – 5 jaar | 11,6 | 10 – 13 |
| 6 – 13 jaar | 10,7 | 9 – 11 |
| 14 – 17 jaar | 8,0 | 8 – 10 |
| 18 – 25 jaar | 7,5 | 7 – 9 |
| 26 – 40 jaar | 7,2 | 7 – 9 |
| 41 – 64 jaar | 7,0 | 7 – 9 |
| 65+ | 7,0 | 7 – 8 |
Bron: Erasmus MC, Nederlands Herseninstituut, 2017
Wanneer is slecht slapen een probleem?
Niet alleen hoeveel uur je slaapt telt, maar ook hóe je slaapt. Bijvoorbeeld hoe diep je slaapt. Of je doorslaapt. En of je je de volgende dag uitgerust voelt.
Hier zijn een paar regels voor goed slapen:
- Je valt binnen 30 minuten in slaap;
- Je slaapt 80% van de tijd dat je in bed ligt;
- Je bent niet vaker dan 1 keer per nacht wakker;
- Je valt binnen 20 minuten nadat je wakker bent geworden;
- Je voelt je bij het wakker worden uitgerust en vol nieuwe energie.
Kun jij bovenstaande regels met ‘ja’ beantwoorden? En kom je aan je aantal uren? Dan slaap je goed. Zo niet, en slaap je al langere tijd slecht? Dan heb je mogelijk een slaapprobleem.
De gevolgen van slecht slapen
Niet goed slapen heeft gevolgen voor overdag. Ook is het op den duur slecht voor je (mentale) gezondheid.
- Je raakt eerder geïrriteerd;
- Je kunt dingen minder goed onthouden;
- Je concentratievermogen neemt af;
- Je voelt je onrustig of opgejaagd;
- Je verliest het overzicht;
- Je krijgt meer last van stress;
- Je maakt eerder fouten:
- Je kunt last krijgen van een hoge bloeddruk;
- Je kunt last krijgen van overgewicht;
- Je kunt last krijgen van depressie.
Nog een gevolg van slecht slapen: angst om te slapen
Slecht slapen heeft nog een vervelend gevolg. Veel mensen zijn bang dat ze niet in slaap komen.
Zal het vanavond lukken?
Wat als ik niet in slaap kom?
Hoe zal ik me morgen op mijn werk voelen?
Hierdoor val je al helemaal niet in slaap. Soms is het heel lastig om uit dit herhalende patroon te stappen.
Waarom je veel slaapt bij burn-out
Heb je veel stress en raak je burn-out? Als je tegen een burn-out aanzit, slaap je waarschijnlijk slechter. Geef je eenmaal toe aan je burn-out, dan slaap je waarschijnlijk heel veel. Dat zit zo.
Bij te veel stress en te weinig herstel ontstaat een herstelschuld. Je hebt lange tijd je grenzen genegeerd, en niet hersteld hiervan. Al je reserves zijn verbruikt, en je kunt je bijna niets anders doen dan je hieraan overgeven. Je bent oververmoeid en kunt alleen maar slapen.
Wil jij weten of je burn-out bent? Download de complete burn-outgids:
Hoe weet je of je burn-out bent? Lees er alles over en ontdek het zelf
3 Veelgestelde Vragen over Slecht Slapen
- Waarom slaap ik slecht door stress?
Stress zorgt ervoor dat je lichaam alert blijft. Hierdoor kom je moeilijk in slaap. - Wat helpt direct tegen slecht slapen?
Rust, regelmaat en ontspanning helpen het meest. - Wanneer moet ik hulp zoeken?
Als je langer dan 3 weken slecht slaapt en overdag klachten hebt.
6 waardevolle tips tegen slecht slapen bij stress
Tip 1: Verminder stress
Stress is een belangrijke oorzaak van slecht slapen. Zoek daarom uit waar jij gestresst van raakt. En probeer dit zo veel mogelijk te veranderen of te verwijderen uit je leven.
Tip 2: Ontspan en pauzeer overdag
Je lichaam moet af en toe herstellen van een inspanning. Neem daarom de tijd om te ontspannen en te rusten. Neem gedurende de dag ook geregeld een pauze. Dat betekent dus niet op je telefoon zitten, want daar ontspant je brein niet van. Wel: lezen, wandelen, muziek luisteren of even uit het raam staren.
Tip 3: Beweeg gedurende de dag
Overdag bewegen zorgt ervoor dat je ’s nachts beter slaapt. Beweeg dagelijks ten minste 30 minuten ‘matig intensief’ zoals wandelen, fietsen, tuinieren. Ook vaker kort bewegen doet vaak meer dan 1 keer per dag lang bewegen.
Tip 4: Ontspan voordat je naar bed gaat
Doe zo’n twee uur voordat je gaat slapen geen intense activiteiten meer. Zoals:
- geen schermen voor het slapen gaan
- geen heftige gesprekken
- niet sporten
- geen alcohol
- geen felle lichten aan
Maar wel:
- ontspanningsoefeningen
- ademhalingsoefeningen
- een warme douche
- een ontspannen boek lezen
- kop thee drinken
- zacht of rood licht gebruiken
Wat voor de een werkt, werkt voor jou misschien niet. Probeer dus vooral uit wat jou helpt.
Tip 5: Ga op een vaste tijd naar bed
Je lichaam raakt eraan gewend als jij op vaste tijden naar bed gaat. Je wordt dan vanzelf moe.
Tip 6: Plan overdag piekermomenten in
Merk je dat je overdag of vlak voor het slapen aan het piekeren bent? Plan op een vast tijdstip een of meerdere piekermomenten in. Schrijf alles op of vertel je problemen aan een goede vriend of je partner. Zo raak je die negatieve gedachtes kwijt. Probeer op de andere momenten ook echt niet te piekeren.
Bekijk ook onderstaande video met slaaptips:
Ervaring van Eelco: “Ik sliep nauwelijks meer”
Eelco had drie kinderen, en vond het steeds moeilijker om een goede balans te vinden tussen werk en privé. “Op een gegeven moment begon ik steeds slechter te slapen. Eerst incidenteel, later structureel. Ik leerde mezelf ‘foute’ patronen aan en raakte in een negatieve spiraal.”
Ook op zijn werk kreeg Eelco een nieuwe functie met meer verantwoordelijkheid. “Ik merkte dat ik moeite had om zaken los te laten. Ik trok veel naar me toe. Na mijn vakantie ging het mis. Een overvolle mailbox en opgestapeld werk benauwde me enorm. Het werd me te veel. Ik sliep nauwelijks meer en alle energie was verdwenen. In meldde me ziek.”
Bij BoFit leerde Eelco om zijn grenzen aan te geven. Hierdoor kon hij ook weer veel beter slapen.
Slecht slapen door stress aanpakken met BoFit
Kun jij door stress slecht slapen? En lukt het met de bovenstaande tips niet? Bij BoFit helpen we bij stressklachten en burn-out. Dat doen we door een combinatie van:
- Beweging: laagdrempelig, met een duidelijk doel maar zonder prestatiedruk, en aangepast op jouw energie en behoefte
- Gesprekken: gericht op begrijpen en blijvende verandering
- Oefeningen: ervaringsgerichte oefeningen die patronen zichtbaar maken en de samenwerking tussen gevoel en verstand herstellen
Bronnen:
Relaxmore.nl | Sonja van Zweden