Steeds meer mensen raken burn-out. Hiermee wordt het ook steeds belangrijker om burn-out in je omgeving en vooral ook bij jezelf te herkennen. Maar daar zit meteen ook het probleem. Veel mensen herkennen burn-outklachten niet of ontkennen het. Hoe voorkom je dan een burn-out?
In dit blog leggen we je uit waarom je een burn-out niet herkent en wat je kunt doen om je hiervan bewuster te worden.
Stress en burn-out ontkennen
Ondanks stressvolle situaties kun je niet in de gaten hebben dat je jezelf naar de rand van de afgrond brengt. Dat beaamt ook adviseur en onderzoeker Nupur Kohli. Zij deed jaren onderzoek naar burn-out en stress, en het effect op onder andere productiviteit en werkplezier.
Daarnaast schreef ze het boek Chill! How to survive stress and improve personal and professional productivity: symptoms and solutions to chronic pressure. Kohli zegt hierover:
“In veel gevallen is de allereerste respons van iemand die op een burn-out afstevent, dat hij het zal ontkennen. Zeker als je een baan hebt waarbij je veel moet presteren maar die je óók heel leuk vindt, neigen mensen er snel naar om gewoon door te gaan. Hoe goed je als leidinggevende ook op de hoogte bent van symptomen die op een burn-out duiden, en hoe belangrijk het ook is om dat tijdig te signaleren, op dat moment kun je weinig.”
Je kunt dus stress ontkennen, omdat je andere dingen belangrijker vindt. Maar je kunt zelfs helemaal niet in de gaten hebben dat je burn-out aan het raken bent. Hoe dat zit, vertellen we je iets verderop. Eerst nog even het volgende.
Stress is voor iedereen anders
Een van de oorzaken waarom iemand niet ziet dat hij burn-out raakt, komt omdat hij of zij zichzelf vergelijkt met zijn omgeving.
Heb je wel eens meegemaakt dat jij op je werk helemaal in de stress zat? En je collega had nergens last van? De verleiding is groot te denken dat jij je aanstelt. Of dat je gewoon even je schouders er onder moet zetten.
Dat je dit denkt, is voor een keertje niet erg. Maar als je dit vaak doet, dan pleeg je uiteindelijk roofbouw op je lichaam.
Verschillende reacties op stress
Kohli ontdekte tijdens haar onderzoek dat je op drie manieren kunt reageren op stress. Zo kun je dit bij jezelf en anderen herkennen:
- De vechtreactie; snel geirriteerd en boos worden als iets niet lukt;
- De huilreactie; spontaan huilen of het verdriet is duidelijk van jouw of iemands gezicht af te lezen;
- De terugtrekreactie; terugtrekken en stiller worden in de hoop dat niemand ontdekt dat het niet goed gaat.
Er zijn meerdere onderzoeken naar stresstypen gedaan. Lees hier over de 4 stresstypen.
De eerste twee reacties zijn makkelijk te herkennen. Maar die laatste is soms lastig te zien. Bijvoorbeeld als je iemand niet dagelijks spreekt, zoals een vriendin.
Waarom je een burn-out niet herkent
Een burn-out ontwikkelt zich gedurende aantal jaar, zo niet je hele leven. Het heeft dus eigenlijk niets te maken met een tijdelijke stressvolle periode. Het gaat om gedrag dat je in de loop der jaren hebt opgebouwd. Je zo bent opgevoed of je omgeving doet het ook zo.
Bijvoorbeeld: je vindt dat je altijd voor anderen moet klaarstaan. Hierdoor heb je niet in de gaten dat je over je grenzen gaat. Je hebt dit jezelf aangeleerd, maar uiteindelijk is dit gedrag schadelijk voor jezelf.
Nu is je lichaam en verstand gelukkig heel flexibel. Je kunt best veel aan. Maar zo kun je ook jarenlang ‘verkeerd leven’. Zonder dat je hier echt iets van merkt.
Toch komt een moment dat je lichaam zegt: bekijk het maar. Dat doet je lichaam nooit zo maar. Het geeft steeds luidere signalen zodat je wakker wordt en gaat luisteren.
Herken jij de stresssignalen van je lichaam? Lees: Zo herken én voorkom je stress + 7 tips.
Leven zonder ongezonde stress
Het lijkt wel ‘heel normaal’ dat we een stressvol en gejaagd leven leiden. Bijna iedereen heeft wel een of meerdere klachten. Maar dat is niet hoe het leven hoort te zijn.
Normaal is dat je nauwelijks tot geen klachten hebt. Dat je voldoende slaapt, energie hebt, je fit voelt en een goede balans hebt tussen inspanning en ontspanning. Dat je je blij voelt en gelukkig.
Natuurlijk is stress en drukte niet te voorkomen. Maar als het goed is, duurt dit maar even. Je neemt ook de tijd om van stress en drukte bij te komen. Zo kan jouw lichaam herstellen.
Stressklachten zijn niet gewoon. Echt niet.
Bekijk hieronder hoe onderzoekster en schrijfster Nupur Kohli omgaat met stress.
4 tips om je bewust te worden van stress- en burn-outklachten
Hoe word je je bewust van stress- en burn-outklachten? En wat je kun je doen om dit eerder op te merken? We geven je hieronder 4 waardevolle tips.
1. Bewustwording: een burn-out kan ook jou overkomen
De meeste mensen die burn-out raken, zien dit niet aankomen. Ze hadden een beeld van zichzelf dat ze alles aankonden en maar door konden gaan. Maar ieder lichaam heeft een grens. Ook die van jou.
Heb je al last van stressklachten? Dan kan een burn-out misschien er al eerder aankomen dan je denkt.
2. Lees alles over stress en burn-out
Zo herken je de signalen op tijd. Op internet is er veel over te vinden. Je kunt je ook aanmelden voor onze BoFit Update zodat je automatisch op de hoogte blijft van burn-outnieuws, blogs, podcasts en burn-outervaringen.
3. Check regelmatig hoe je je voelt
Je vraagt waarschijnlijk wel aan je partner, collega’s of familieleden hoe het gaat. Maar doe je dat wel eens bij jezelf? Ben je nog gelukkig? Heb je veel last van stress? Heb je fysieke klachten? En wat kun je doen om je blijer te voelen? Meer ontspannen en energieker? Vergeet je dit snel? Maak dan gewoon een afspraak met jezelf in je agenda.
4. Luister naar je omgeving
Voor je directe omgeving is het vaak makkelijker om te zien dat het niet goed gaat. Als je ergens middenin zit, is het soms lastig om het overzicht te hebben.
Luister dus naar je omgeving als ze zeggen dat je er niet goed of moe uitziet. Of als ze zich zorgen maken. Je hoeft niet meteen in alles mee te gaan. Maar het mag je wel aan het denken zetten.
Heb je een burn-out? Of wil je een burn-out voorkomen?
Dan is het belangrijk om professionele hulp in te schakelen en je klachten op de juiste manier aan te pakken. Bij BoFit leer je omgaan met stress, je valkuilen kennen en je talenten en sterke punten beter inzetten. Hierdoor ga je keuzes maken die bij je passen en die minder stress en spanning opleveren.
BoFit heeft inmiddels duizenden mensen geholpen en dat doen we graag ook bij jou! Want ook jij verdient het om een gelukkig en ontspannen leven te leiden.
Wil jij weten of BoFit ook iets voor jou kan betekenen? Vraag de brochure aan en plan een kennismaking bij jou in de buurt.
Bronnen:
MT.nl | Hedwig Wiebes en Patrizia Arena